دریافت راهنمایی :
09109815398
آموزش گرههای اصلی مکرمه بافی: راهنمای گام به گام برای اطمینان استور
مکرمه بافی هنری زیبا، آرامشبخش و مدرن است که با یادگیری چند گره اصلی و اساسی، میتوان پروژههای فوقالعادهای خلق کرد. این هنر که ریشه در بافندگیهای سنتی دارد، امروزه با استفاده از متریالهای جدید، جایگاه ویژهای در دکوراسیون داخلی پیدا کرده است. در این مقاله جامع، به صورت گام به گام شما را با مهمترین و پایهایترین گرههای مکرمه بافی آشنا میکنیم تا بتوانید با اطمینان کامل، پروژههای خود را در اطمینان استور آغاز کنید و بافتهای منحصربهفردی خلق نمایید.
مقدمه: تعریف مکرمه و اهمیت گرهها
مکرمه (Macramé) به شیوهای از بافندگی گفته میشود که در آن نخها به جای استفاده از سوزن یا قلاب، تنها با استفاده از گره زدن به یکدیگر متصل میشوند. زیبایی اصلی مکرمه در بافت هندسی و تکرار منظم گرهها نهفته است. هر گره، واحدی بنیادی است که در کنار هم، ساختار و طرح کلی اثر را تشکیل میدهند. تسلط بر گرههای اصلی، کلید ورود به دنیای پیچیدهتر و زیباتر مکرمه است.
وسایل مورد نیاز برای شروع مکرمه بافی:
قبل از شروع، اطمینان حاصل کنید که ابزارهای مناسب در اختیار دارید تا تجربه لذتبخشتری داشته باشید:
- نخ مکرمه (Cord):
- جنس: رایجترین جنس، نخ پنبهای تابیده (Twisted Cotton) یا طنابی (Rope) است. نخهای کنف (Hemp) یا جوت (Jute) نیز بافت زبرتری ایجاد میکنند. برای پروژههای بزرگ مانند آویز دیواری، ضخامت 3 میلیمتر تا 5 میلیمتر ایدهآل است.
- نکته: همیشه مقداری نخ اضافه در نظر بگیرید، زیرا ممکن است برای هر گره مقدار بیشتری نسبت به تصور اولیه مصرف شود.
- ابزار نگهدارنده (Mounting Base):
- چوب درخت یا شاخه: برای آویزهای دیواری سنتی.
- حلقه فلزی یا چوبی: برای ساخت زیرلیوانی، سبد یا گوشواره.
- میله پرده یا رگال: برای نگه داشتن پروژه در حین کار.
- ابزار برش و اندازهگیری:
- قیچی تیز: برای برش تمیز نخها.
- متر یا اندازهگیری: برای اطمینان از طول یکسان نخهای اولیه.
- ابزار کمکی (اختیاری):
- گیره یا وزنه: برای محکم نگه داشتن انتهای نخها در حین تمرین.
- شانه یا برس سیمی: برای باز کردن و افراشتن (Fraying) نخهای پنبهای در انتهای کار.
گرههای اصلی مکرمه بافی: آموزش تشریحی
در مکرمه بافی، ما با دو نوع نخ سروکار داریم: نخهای باربر (Working Cords) که برای زدن گره استفاده میشوند و نخهای مرکزی (Core Cords) که نخهای ثابت و غیرفعال هستند و گرهها روی آنها اجرا میشوند.
1. گره لارک هد (Lark’s Head Knot) – گره اتصال اولیه
این گره، نقطه شروع تمام پروژههایی است که نیاز به اتصال نخها به یک پایه (چوب یا حلقه) دارند.
نحوه بافت گام به گام:
- آمادهسازی نخ: طول مورد نظر نخ را اندازه گرفته و آن را دقیقاً از وسط تا کنید تا یک حلقه در یک انتها و دو سر آزاد در انتهای دیگر داشته باشید.
- قرارگیری روی پایه: حلقه ایجاد شده را روی چوب یا حلقه فلزی قرار دهید.
- ایجاد حلقه: دو سر آزاد نخ را از داخل حلقه رد کنید (دقیقاً مانند زمانی که میخواهید یک بند کفش را با یک حلقه گره بزنید).
- محکم کردن: دو سر آزاد را محکم بکشید تا گره به طور کامل دور پایه فشرده شود.
نتیجه: با این روش، هر تکه نخ، در واقع دو رشته نخ برای کار کردن (نخهای فعال) را در اختیار شما قرار میدهد. اگر برای یک پروژه 10 رشته نخ لازم دارید، باید 5 تکه نخ را با گره لارک هد به پایه متصل کنید.
2. گره مربعی (Square Knot) – سنگ بنای مکرمه
گره مربعی یکی از پرکاربردترین و پایدارترین گرهها در مکرمه است که برای ایجاد بافتهای شبکهای، دیوارکوبها و حتی بافتهای هندسی منظم استفاده میشود. این گره از ترکیب دقیق دو نیمگره تشکیل شده است که جایگاه نخهای فعال را جابجا میکنند.
اجزای مورد نیاز: 4 نخ (2 نخ مرکزی ثابت و 2 نخ فعال).
نحوه بافت گره مربعی کامل (توالی چپ به راست و سپس راست به چپ):
الف) نیمگره اول (شروع با نخ فعال سمت چپ – تشکیل شکل “4”):
- آمادهسازی: دو نخ مرکزی را ثابت نگه دارید. نخ سمت چپ (نخ فعال 1) را از روی نخهای مرکزی و سپس از زیر نخ سمت راست (نخ فعال 2) عبور دهید، به شکلی که یک شکل “4” انگلیسی تشکیل شود.
- عبور دهی: نخ سمت راست (نخ فعال 2) را از زیر نخ فعال 1 و روی نخهای مرکزی عبور دهید.
- تکمیل نیمگره: نخ فعال 2 را از داخل حلقهای که توسط نخ فعال 1 ایجاد شده است (همان حلقه شکل “4”) به سمت بالا بکشید.
- محکم کردن: هر چهار نخ را به آرامی و با کشش یکنواخت به سمت بالا بکشید تا یک نیمگره محکم تشکیل شود.
ب) نیمگره دوم (شروع با نخ فعال سمت راست – تشکیل شکل “P” یا “9”):
برای کامل شدن گره مربعی و بازگشت به موقعیت اولیه، باید نیمگره دوم را با شروع از سمت مخالف انجام دهیم.
- آمادهسازی: دو نخ مرکزی را ثابت نگه دارید. نخ سمت راست (نخ فعال 2) را از روی نخهای مرکزی و سپس از زیر نخ سمت چپ (نخ فعال 1) عبور دهید، به شکلی که یک شکل “P” برعکس یا “9” انگلیسی تشکیل شود.
- عبور دهی: نخ سمت چپ (نخ فعال 1) را از زیر نخ فعال 2 و روی نخهای مرکزی عبور دهید.
- تکمیل نیمگره: نخ فعال 1 را از داخل حلقهای که توسط نخ فعال 2 ایجاد شده است به سمت بالا بکشید.
- محکم کردن نهایی: نخها را همزمان و با کشش یکسان به سمت بالا بکشید تا گره مربعی کاملاً شکل بگیرد.
نکته مهم: در گره مربعی، پس از هر بار اجرای یک گره کامل، جای نخهای فعال (سمت چپ و راست) با نخهای مرکزی عوض میشود و در گره بعدی، فرآیند با نخ فعال جدید از سمت مقابل آغاز میشود.
3. گره نیممربعی/گره حلزونی (Half Square Knot/Spiral Knot)
این گره پایه و اساس بافتهای مارپیچی و پیچخورده است و در واقع همان اجرای مکرر فقط مرحله اول گره مربعی (نیمگره) است.
نحوه بافت:
- انتخاب جهت: تصمیم بگیرید که میخواهید بافت به کدام سمت بپیچد (مثلاً همیشه با نخ فعال سمت چپ شروع کنید).
- تکرار مداوم: مراحل 1 تا 4 نیمگره اول گره مربعی (شروع با نخ فعال چپ) را به صورت متوالی و بدون وقفه تکرار کنید.
- اثر مارپیچ: با هر بار اجرای نیمگره، بافت به طور طبیعی شروع به پیچیدن حول محور نخهای مرکزی میکند و یک فرم مارپیچ یا حلزونی ایجاد مینماید.
کاربرد: این گره برای ایجاد جلوههای بصری پویا، لبههای زیگزاگی یا زمانی که نیاز به یک بخش فشرده و چرخشی در طراحی دارید، ایدهآل است.
4. گره دندان موشی/گره قلاب ماهی (Double Half Hitch Knot)
این گره برای ایجاد خطوط مورب، افقی یا عمودی و همچنین ایجاد طرحهای لوزی یا زیگزاگ استفاده میشود. این گره به نام “گره قلاب ماهی” نیز شناخته میشود زیرا حالتی قلابی شکل روی نخهای مرجع ایجاد میکند.
اجزای مورد نیاز: یک نخ فعال (Working Cord) و یک یا چند نخ مرجع (Base Cord) که روی آن گره زده میشود.
نحوه بافت گره دندان موشی مورب (Diagonal Double Half Hitch):
فرض کنید میخواهیم یک خط مورب بافت از چپ به راست ایجاد کنیم.
- نخ مرجع: آخرین نخ سمت چپ (نخ شماره 1) به عنوان نخ مرجع اولیه در نظر گرفته میشود. این نخ ثابت است و گرهها روی آن زده میشوند.
- نخ فعال: نخ سمت راست آن (نخ شماره 2) به عنوان نخ فعال (A) استفاده میشود.
- نیمگره اول: نخ فعال (A) را مانند زمانی که میخواهید یک “4” انگلیسی روی نخ مرجع (نخ 1) بسازید، روی آن حلقه کنید. نخ فعال را از زیر نخ مرجع و سپس از داخل حلقه ایجاد شده عبور داده و محکم بکشید. (این یک نیمگره است).
- تکرار: این نیمگره را دوباره دقیقاً به همان شکل روی همان نخ مرجع (نخ 1) تکرار کنید.
- انتقال مرجع: پس از اتمام دو نیمگره، نخ فعال (A) به موقعیت نخ مرجع قبلی (نخ 1) منتقل میشود و اکنون نخ مرجع جدید شماست.
- ادامه بافت: نخ فعال بعدی (نخ 3) را برداشته و با استفاده از نخ مرجع جدید (نخ 2)، دو نیمگره مشابه را تکرار کنید. این کار را تا رسیدن به انتهای ردیف ادامه دهید.
ایجاد خط افقی: برای ایجاد خط افقی، باید مسیر گره زدن را معکوس کنید (شروع از راست به چپ و زدن گره با شکل “P” برعکس) یا از دو نخ فعال استفاده کرده و از مرکز به طرفین کار کنید.
5. گره سر انداختن (Gathering Knot/Collection Knot) – گره جمع کننده
این گره در انتهای کار یا برای ایجاد توپکهای تزئینی و اتصال دستهای از نخها به یکدیگر به کار میرود.
نحوه بافت گام به گام:
- آمادهسازی نخ کمکی: یک تکه نخ کوچک (حدود 30 سانتیمتر) به عنوان نخ کمکی یا “نخ جمعکننده” بردارید.
- ایجاد حلقه U: این نخ کمکی را به شکل یک حلقه “U” روی دستهای از نخهای اصلی که میخواهید جمع شوند، قرار دهید، به طوری که انتهای کوتاه این نخ به سمت پایین آویزان باشد.
- پیچیدن (Wrapping): انتهای بلندتر نخ کمکی را بردارید و شروع به پیچیدن محکم آن دور نخهای اصلی و حلقه “U” کنید. پیچیدن را از بالا به پایین و به صورت فشرده انجام دهید (به اندازه دلخواه برای ضخامت گره).
- هدایت انتهای بلند: پس از رسیدن به طول مورد نظر، انتهای بلند نخ پیچنده را از داخل حلقه “U” که در بالای محل پیچش ایجاد شده است، رد کنید.
- جمع کردن: انتهای کوتاه نخ کمکی (که در مرحله 2 در پایین آویزان بود) را به آرامی به سمت پایین بکشید. این عمل باعث میشود حلقه “U” به سمت بالا کشیده شده و انتهای بلند نخ پیچنده را زیر گره به طور محکم قفل کند.
- پایان: هر دو انتهای نخ کمکی (کوتاه و بلند) را که اکنون زیر گره محکم شدهاند، با قیچی در نزدیکی گره کوتاه کنید.
نکات طلایی برای تسلط بر مکرمه بافی
تسلط بر این گرهها نیازمند درک ساختار و اجرای صحیح است. توجه به نکات زیر باعث میشود پروژههای شما حرفهایتر به نظر برسند:
1. کشیدگی یکنواخت (Tension Consistency)
مهمترین عامل در زیبایی یک کار مکرمه، یکنواخت بودن کشش گرهها است. اگر برخی گرهها شل و برخی سفت باشند، طرح کلی کج و معوج به نظر میرسد.
- تکنیک: همیشه سعی کنید نخهای فعال را به همان میزان نیرو به سمت بالا بکشید. اگر از یک چوب یا گیره برای محکم نگه داشتن کار استفاده کنید، تمرکزتان فقط روی کشش گره باقی میماند.
2. کنترل نخهای مرکزی
نخهای مرکزی (Core Cords) باید در طول بافت کاملاً صاف و کشیده باقی بمانند. اگر این نخها شل شوند، تمام گرهها روی آنها خمیده و نامرتب میشوند. استفاده از وزنههای کوچک در انتهای نخهای مرکزی میتواند به حفظ کشش عمودی کمک کند.
3. تمرین، تمرین، تمرین (توالی حرکات)
گرهها زمانی که به صورت خودکار درآیند، زیباتر اجرا میشوند. برای مثال، برای گره مربعی، توالی حرکت دست برای زدن نیمگره اول و دوم باید کاملاً ملکه ذهن شود تا بتوانید بدون فکر کردن به چپ یا راست بودن، گره کامل را اجرا کنید.
4. مدیریت ضایعات نخ
مکرمه بافی نیاز به نخ زیاد دارد. برای پروژههای دیواری، محاسبه طول نخ اولیه معمولاً 3 تا 4 برابر طول نهایی پروژه در نظر گرفته میشود. محاسبه دقیق به شرح زیر است:
[ \text{طول نخ اولیه} \approx \text{تعداد گرهها در ردیف} \times \text{طول مورد نیاز ردیف} \times 3.5 ]
5. زیبایی نهایی با افراشتن (Fraying)
پس از اتمام پروژه، اگر از نخ پنبهای تابیده استفاده کردهاید، میتوانید برای ایجاد ظاهری بوهمیایی و نرم، لبههای پایینی را با استفاده از شانه یا برس سیمی باز کنید و تارهای آن را پخش نمایید. این کار بافت اصلی را بسیار لطیفتر میکند.
نتیجهگیری برای اطمینان استور
با یادگیری دقیق گره لارک هد برای شروع، گره مربعی به عنوان پایه ساختار، گره حلزونی برای تنوع بافت، و گره دندان موشی برای ایجاد خطوط هندسی، شما اکنون ابزارهای لازم برای خلق هر نوع آویز دیواری، پرده مکرمه، یا اکسسوری مد روز را در اختیار دارید. این گرههای اساسی، ستون فقرات هنر مکرمه بافی هستند. با تمرین مستمر و اطمینان به تواناییهای خود، میتوانید محصولات زیبا و باکیفیتی را برای عرضه در اطمینان استور آماده سازید. موفق باشید!
